{"id":8238,"date":"2020-06-08T22:00:28","date_gmt":"2020-06-08T22:00:28","guid":{"rendered":"http:\/\/myftinia-shkoder.org\/?p=8238"},"modified":"2020-06-15T12:32:11","modified_gmt":"2020-06-15T12:32:11","slug":"zimitet-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/?p=8238","title":{"rendered":"Zimit\u00ebt (2)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Q\u00eb nga formimi i shtetit (osman) numri i komunitetit zimm\u00ee rritej vazhdimisht, sidomos pas pushtimit t\u00eb Stambollit, k\u00ebshtu q\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i komsideruesh\u00ebm i k\u00ebtij komuniteti ishte i pranish\u00ebm deri m\u00eb r\u00ebnien e shtetit osman.<span class=\"text_exposed_show\"><br \/>\n&#8230;<\/span><\/p>\n<div class=\"text_exposed_show\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i njohur fakti q\u00eb, pas pushtimit, shteti shqyrtonte ekskluzivisht statusin ligjor t\u00eb komunitetit zimm\u00ee. Fillimisht Mehmeti i dyt\u00eb em\u00ebroi Gemnadius si patriark t\u00eb kish\u00ebs ortodokse greke dhe ka mund\u00ebsi t\u00eb ket\u00eb n\u00ebnshkruar nj\u00eb marr\u00ebveshje me t\u00eb, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb pasuesve t\u00eb tij.<br \/>\n&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, si kontrata me komunitetin zimm\u00ee n\u00eb Gallat\u00eb dhe berati n\u00eb lidhje me kryepeshkopin e periudh\u00ebs s\u00eb Mehmetit t\u00eb dyt\u00eb, tregojn\u00eb se zimm\u00eet\u00eb ka mund\u00ebsi t\u00eb ken\u00eb vazhduar me aktivitetet e tyre fetare; sh\u00ebrbimet kishtare, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pozita e zyrtar\u00ebve t\u00eb kish\u00ebs dhe t\u00eb kryepeshkopit do t\u00eb q\u00ebndronin po nj\u00ebsoj. Deri diku, u ndoq praktika e Perandoris\u00eb Bizantine. \u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e ditur, se n\u00eb k\u00ebt\u00eb Perandori t\u00eb krishter\u00ebt kishin t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb drejtoheshin n\u00eb gjykatat e tyre fetare p\u00ebr sa i p\u00ebrket \u00e7\u00ebshtjeve ligjore pas vitit 303. M\u00eb von\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjtat t\u00eb drejta ligjore iu dhan\u00eb hebrenjve.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb mendohet se jomusliman\u00ebt po i p\u00eblqenin privilegjet pas r\u00ebnies s\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine. Kritovoulos, nj\u00eb historian nga epoka e Mehmetit t\u00eb dyt\u00eb shpjegon se t\u00eb drejtat q\u00eb iu dhan\u00eb patriarkut grek nga Sulltani nuk ishin m\u00eb t\u00eb pakta nga ato t\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine.<br \/>\n&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zhvillime t\u00eb ngjashme ndodh\u00ebn edhe me miletin armen&#8230;<br \/>\n&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si rezultat i k\u00ebsaj m\u00ebnyre organizimi t\u00eb miletit, funksionar\u00ebt drejtues t\u00eb kish\u00ebs arrit\u00ebn t\u00eb qeverisnin popullin e tyre si milletba\u015fis. Udh\u00ebheq\u00ebsit dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre ligjor\u00eb dhe fetar\u00eb ishin p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr ta n\u00eb shtetin osman. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, komunitet (xhemate) jomusliman\u00ebsh arrit\u00ebn t\u00eb g\u00ebzojn\u00eb nj\u00ebfar\u00eb autonomie. &#8230;<br \/>\n&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Armen\u00ebt katolik\u00eb, p\u00ebr shembull u organizuan si milet m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 1830. Shumica e atyre q\u00eb nuk formonin komunitet m\u00eb vete p\u00ebrfshiheshin n\u00eb at\u00eb armen dhe Patriarkana Armene kishte autoritet ligjor dhe juridik mbi ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i sistemit ligjor osman, ishte e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb jomusliman\u00ebt t\u00eb p\u00ebrfitonin nga autonomia juridike dhe ligjore q\u00eb iu ishte dh\u00ebn\u00eb. Sidoqoft\u00eb, ata u organizuan si milet dhe jetuan si komunitete (xhemate) dhe me kisha t\u00eb pavarura.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span class=\"_5mfr\"><span class=\"_6qdm\">&#x1f4cc;<\/span><\/span>\u00a0<em>&#8220;Historia e shtetit, shoq\u00ebris\u00eb dhe qytet\u00ebrimit osman&#8221;<\/em>, botuar nga AIITC, Tiran\u00eb, 2009, v\u00ebll. 1, f. 459-461.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<br \/>\n<em>(Sh\u00ebnim: Kjo \u00ebsht\u00eb tem\u00eb e gjer\u00eb dhe e mbushur me shembuj pafund, q\u00eb nxjerrin n\u00eb pah madh\u00ebshtin\u00eb e Islamit n\u00eb praktik\u00ebn osmane n\u00eb raport me jomusliman\u00ebt. Librat e historis\u00eb jan\u00eb t\u00eb mbushura me k\u00ebto shembuj t\u00eb pashoq n\u00eb historin\u00eb e njer\u00ebzimit.)<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Q\u00eb nga formimi i shtetit (osman) numri i komunitetit zimm\u00ee rritej vazhdimisht, sidomos pas pushtimit t\u00eb Stambollit, k\u00ebshtu q\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i komsideruesh\u00ebm i k\u00ebtij komuniteti ishte i pranish\u00ebm deri m\u00eb r\u00ebnien e shtetit osman. <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/?p=8238\" title=\"Zimit\u00ebt (2)\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":8239,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-8238","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-toleranca-islame"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8238"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8240,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8238\/revisions\/8240"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/myftinia-shkoder.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}