Nga Bagdadi në Toledo
1. Udhëtimi i librave arabë që ndryshuan Evropën
2. Fillimi nga Bagdadi
Në epokën abasite, Bagdadi u shndërrua në një qendër të madhe të përkthimit dhe dijes.
Aty u mblodhën dijet e grekëve, persëve, indianëve dhe sirianëve, e më pas u përcollën në gjuhën arabe.
Por historia nuk u ndal vetëm te përkthimi.
3. Nga përkthimi drejt prodhimit shkencor
Këta libra nuk ishin thjesht kopje të së kaluarës.
Në gjuhën arabe ato u shpjeguan, u kritikuan dhe iu shtuan komente e hulumtime të reja.
Kështu, dijet e grekëve, indianëve dhe persëve hynë në një kontekst më të gjerë shkencor arabo-islam.
4. Nga Lindja drejt Andaluzisë
Nga Bagdadi dhe qendrat e Lindjes, këto libra morën rrugën drejt Andaluzisë.
Ata u bartën nga dijetarët, udhëtarët dhe tregtarët, dhe bibliotekat e Andaluzisë i blenë nga tregjet e Lindjes.
Në Kordobë, Andaluzia u shndërrua në një thesar të dijes në skajin e Evropës.
5. Toledo… qyteti i gjuhëve
Pas disa shekujsh, Toledo u bë një pikë vendimtare.
Qyteti kishte jetuar në hapësirën e Andaluzisë.
Ajo ruajti libra në arabisht dhe përkthyes që njihnin arabishten, latinishten, hebraishten dhe kastilianishten.
Prej aty, librat arabë filluan të kalonin në gjuhën latine.
6. Nga arabishtja në latinisht
Në Toledo, përkthimi nuk ishte vetëm një bartje e fjalëve.
Ai ishte bartje e një bote të tërë:
Terminologjia mjekësore, llogaritjet e astronomisë, rregullat e matematikës dhe shpjegimet e filozofisë.
Çdo libër i përkthyer hapte një derë të re.
7. Libra që hapën dyert e njohurive
Ndër librat që kaluan në Evropë ishin:
El-Maxhisti (Almagesti): astronomi.
El-Kanun fi’t-Tibb (Kanuni i Mjekësisë): mjekësi.
Algjebra dhe Mukabele: matematikë.
Komentet e Ibn Rushdit: filozofi.
Katër porta përmes të cilave arabishtja hyri në mendimin evropian.
8. Nga raftet e bibliotekave në sallat e mësimit
Me kalimin e kohës, këto përkthime kaluan nga raftet e bibliotekave në sallat e mësimit.
Ato hynë në shkollat e mjekësisë, rrethet e astronomisë, sallat e filozofisë dhe në programet mësimore të universiteteve evropiane.
9. Një libër që shoqëroi për shekuj studentët e mjekësisë
Ndër të gjithë librat, “Kanuni i Mjekësisë” i Ibn Sinës ishte një nga librat që pati praninë më të gjatë në Evropë.
Një libër i shkruar në arabisht, i përkthyer në latinisht, pastaj qëndroi për shekuj në duart e studentëve të mjekësisë.
(www.instagram.com/aljazeera.culture)
